1.7. Burgerschap

Burgerschap op Echnaton

Op Echnaton zien wij burgerschap als het leren om op een betrokken, verantwoordelijke en respectvolle manier deel te nemen aan de samenleving. Het gaat daarbij om kennis, vaardigheden, houdingen en gedrag die leerlingen nodig hebben om mee te kunnen doen in de samenleving, hun eigen keuzes te maken en verantwoordelijkheid te nemen voor zichzelf, anderen en hun omgeving.

Wij bereiden leerlingen niet alleen voor op vervolgonderwijs en werk, maar ook op hun rol als actieve en verantwoordelijke burgers in een democratische en diverse samenleving. Daarbij staan de democratische basiswaarden vrijheid, gelijkwaardigheid en solidariteit centraal.

Onze leerlingen groeien op in een superdiverse omgeving. Die diversiteit zien wij als een kracht en als een belangrijke mogelijkheid om van en met elkaar te leren. Tegelijkertijd vraagt samenleven in een diverse samenleving om het kunnen omgaan met verschillen, het ontwikkelen van wederzijds respect en het zoeken naar verbinding. Daarom richt ons burgerschapsonderwijs zich op drie samenhangende pijlers:

Democratisch handelen

Leerlingen leren wat de democratische rechtsstaat inhoudt en welke waarden daaraan ten grondslag liggen. Zij ontwikkelen vaardigheden om actief en respectvol deel te nemen aan gesprekken en besluitvorming. Ze leren onder andere luisteren naar anderen, argumenten geven en beoordelen, debatteren, omgaan met verschillende meningen en hun eigen standpunt onderbouwen.

Dit oefenen leerlingen bijvoorbeeld tijdens een debat over een actueel maatschappelijk onderwerp, bij het bespreken van nieuws in de klas of wanneer zij samen afspraken maken over de omgang met elkaar. Ook leren leerlingen dat verschillende meningen naast elkaar kunnen bestaan en dat luisteren naar een ander niet betekent dat je het met elkaar eens hoeft te zijn.

Door actuele maatschappelijke vraagstukken te bespreken, leren leerlingen informatie kritisch te beoordelen, verschillende perspectieven te herkennen en zelfstandig tot een standpunt te komen.

Diversiteit en omgaan met verschillen

Leerlingen maken kennis met verschillende perspectieven, culturen, overtuigingen en identiteiten. Zij leren dat mensen van elkaar kunnen verschillen en oefenen met het respectvol omgaan met deze verschillen. Juist in onze diverse schoolgemeenschap leren leerlingen hoe verschillen kunnen bijdragen aan een bredere blik op de wereld.

In de praktijk komt dit bijvoorbeeld aan bod wanneer leerlingen met elkaar in gesprek gaan over verschillende culturele achtergronden, religies, tradities of manieren van leven. Ook besteden we aandacht aan onderwerpen als vooroordelen, discriminatie, inclusie en groepsdruk. Leerlingen leren hoe zij kunnen reageren wanneer zij geconfronteerd worden met een andere mening of wanneer iemand buitengesloten wordt.

Daarnaast leren zij omgaan met spanningen, meningsverschillen en conflicten en zoeken zij naar manieren om met elkaar in gesprek te blijven.

Maatschappelijk verantwoord handelen

Leerlingen leren verantwoordelijkheid te nemen voor zichzelf, voor anderen en voor hun omgeving. Zij ontdekken dat zij onderdeel zijn van verschillende gemeenschappen, zoals de school, de wijk, Almere, Nederland en de wereld.

Dit krijgt bijvoorbeeld vorm door activiteiten buiten de school, maatschappelijke projecten, excursies en ontmoetingen met mensen en organisaties uit de omgeving. Leerlingen kunnen zich inzetten voor een ander, kennismaken met maatschappelijke organisaties of onderzoeken welke vraagstukken in hun eigen wijk of stad spelen. Zo ervaren zij dat hun handelen invloed heeft op hun omgeving en dat zij zelf een bijdrage kunnen leveren.

Burgerschap krijgt vorm in de lessen én in onze dagelijkse schoolcultuur. Onze school is een oefenplaats waar leerlingen leren samenleven, samenwerken, verantwoordelijkheid nemen en omgaan met verschillen. We stimuleren leerlingen om nieuwsgierig te zijn, hun oordeel uit te stellen, kritisch en zorgvuldig met informatie om te gaan en respectvol met elkaar in gesprek te gaan.

Ook in alledaagse situaties oefenen leerlingen burgerschap. Bijvoorbeeld wanneer zij samen een conflict oplossen, verantwoordelijkheid nemen voor een gezamenlijke taak, rekening houden met een klasgenoot of meedenken over afspraken binnen de school. Zo leren leerlingen dat burgerschap niet alleen gaat over wat er in de maatschappij gebeurt, maar ook over de manier waarop je iedere dag met anderen omgaat.

Onze kernwaarden open, betrokken, ondernemend, zeker en verbonden geven richting aan de manier waarop wij hier samen invulling aan geven. Zo werken we aan een veilige en inclusieve leeromgeving waarin iedere leerling zich kan ontwikkelen tot een zelfstandige en verantwoordelijke burger die zich verbonden voelt met anderen en actief kan deelnemen aan de samenleving.